Hướng dẫn dùng AI

Cho script Python tự chạy theo lịch: cron, Task Scheduler, GitHub Actions

Một script tóm tắt tin tức hay sao lưu bài tập chỉ thật sự tiện khi nó tự chạy mỗi sáng mà bạn không phải nhớ. Máy tính có sẵn công cụ cho việc này: cron trên Linux, Task Scheduler trên Windows, và nếu không muốn để máy bật, GitHub Actions có thể chạy hộ theo lịch. Bài này đọc tài liệu chính thức của cả ba, chỉ ra những chỗ hay làm lịch chạy sai giờ hoặc âm thầm hỏng, và kèm một đoạn Python in trước các lần chạy sắp tới để bạn soát lịch trước khi giao cho máy.

Ý chính
  • Biểu thức cron có 5 trường: phút, giờ, ngày trong tháng, tháng, thứ. Khi cả trường ngày lẫn trường thứ đều bị giới hạn, lệnh chạy khi một trong hai khớp, không phải cả hai.
  • Trên Windows, Task Scheduler (lệnh schtasks) chạy theo phút, giờ, ngày, tuần, tháng, hoặc khi khởi động, khi đăng nhập.
  • GitHub Actions chạy lịch theo giờ UTC nếu không khai báo múi giờ, có thể trễ hoặc bỏ lượt lúc đầu giờ, và chỉ chạy trên nhánh mặc định.
  • Script chạy theo lịch không có ai ngồi xem: dùng đường dẫn tuyệt đối, đúng Python của môi trường ảo, không hỏi input, và ghi nhật ký mỗi lần chạy.

Code trong bài là Python, chỉ dùng thư viện chuẩn; phần kiểm dùng thêm thư viện croniter bản 7.0.0. Mốc thời gian trong ví dụ là giả lập để kết quả giống nhau mỗi lần chạy.

Khi nào nên cho script tự chạy

Những việc lặp lại đều đặn và không cần bạn quyết định giữa chừng là ứng viên tốt: đọc tin mới mỗi sáng như trong bài tự đọc tin tức từ RSS, sao lưu thư mục bài tập mỗi tối, kiểm xem trang đăng ký môn học đã mở chưa. Việc cần bạn xem và chọn, như trả lời thư hay nộp bài, thì không nên giao hẳn cho lịch chạy; lịch chỉ nên chuẩn bị sẵn, còn bạn bấm nút cuối.

Có hai kiểu lên lịch. Kiểu thứ nhất là để chính script Python chạy mãi và tự ngủ giữa các lần, dùng vòng lặp với time.sleep hoặc một thư viện lập lịch. Cách này đơn giản nhưng script phải sống liên tục; tắt cửa sổ, máy khởi động lại là lịch biến mất. Kiểu thứ hai là giao cho công cụ lập lịch của hệ điều hành hay của một dịch vụ: script chỉ chạy một lần mỗi khi đến giờ rồi thoát. Bài này đi theo kiểu thứ hai, vì nó bền hơn và dễ soát hơn.

Biểu thức cron đọc thế nào

Cron là trình lập lịch thường có sẵn trên Linux. Trang hướng dẫn crontab(5) trên man7.org mô tả mỗi dòng trong bảng lịch gồm 5 trường thời gian rồi đến lệnh:

phút  giờ  ngày-trong-tháng  tháng  thứ   lệnh
30    7    *                 *      1-5   /home/an/venv/bin/python /home/an/ban_tin/doc_tin.py

Phạm vi từng trường: phút 0 đến 59, giờ 0 đến 23, ngày 1 đến 31, tháng 1 đến 12, thứ 0 đến 7, trong đó cả 0 lẫn 7 đều là Chủ nhật. Mỗi trường nhận dấu sao nghĩa là mọi giá trị, danh sách cách nhau bằng dấu phẩy như 1,15, khoảng như 8-11 (tính cả hai đầu), và bước nhảy như */15 nghĩa là mỗi 15 phút, hay 0-23/2 nghĩa là mỗi hai giờ. Dòng ví dụ trên đọc là: 7 giờ 30 sáng, từ thứ hai đến thứ sáu.

Trang hướng dẫn cũng liệt kê vài tên tắt thay cho 5 trường, như @daily nghĩa là 0 0 * * *, nửa đêm mỗi ngày, hay @weekly nghĩa là 0 0 * * 0, nửa đêm mỗi Chủ nhật.

Cái bẫy ngày và thứ

Đây là chỗ nhiều người đọc sai. Theo crontab(5), nếu cả trường ngày trong tháng lẫn trường thứ đều bị giới hạn, tức không chứa dấu sao (trường như */2 vẫn tính là có dấu sao), thì lệnh chạy khi một trong hai khớp. Ví dụ trong chính trang hướng dẫn: 30 4 1,15 * 5 chạy lúc 4 giờ 30 vào ngày 1 và ngày 15 mỗi tháng, cộng thêm mọi thứ sáu. Nếu bạn định viết "thứ sáu đầu tiên của tháng" bằng 0 8 1-7 * 5, kết quả là chạy cả bảy ngày đầu tháng lẫn mọi thứ sáu, không phải điều bạn muốn. Cách an toàn là để cron chạy mỗi thứ sáu, rồi trong script kiểm ngày, nếu lớn hơn 7 thì thoát ngay.

Dấu phần trăm trong lệnh

Một bẫy nhỏ khác: trong phần lệnh của dòng cron, dấu % chưa được thoát bằng dấu gạch chéo ngược sẽ bị đổi thành ký tự xuống dòng, và phần sau nó được đưa vào lệnh như dữ liệu nhập. Nếu lệnh có tên tệp kiểu nhat_ky_%Y%m%d.txt, hãy để script tự đặt tên tệp theo ngày thay vì viết định dạng ngày trong dòng cron.

Soát lịch trước khi giao cho máy

Đọc biểu thức bằng mắt dễ sai, nhất là với luật ngày và thứ ở trên. Đoạn Python dưới đây đọc biểu thức 5 trường, nhận dấu sao, danh sách, khoảng, bước và vài tên tắt, rồi in ra các lần chạy sắp tới kèm thứ trong tuần. Nó duyệt từng phút một, chậm nhưng dễ đọc, đủ dùng để soát lịch.

"""Đọc biểu thức cron 5 trường và liệt kê các lần chạy sắp tới, để xem lịch trước khi giao cho máy.

Theo crontab(5) trên man7.org: 5 trường là phút (0-59), giờ (0-23), ngày trong tháng (1-31),
tháng (1-12), thứ trong tuần (0-7, cả 0 và 7 đều là Chủ nhật). Mỗi trường nhận *, danh sách
"1,15", khoảng "8-11" và bước "*/15" hoặc "0-23/2". Lưu ý quan trọng: nếu cả trường ngày trong
tháng lẫn trường thứ đều bị giới hạn (không chứa *, nên */2 vẫn tính như *), lệnh chạy khi MỘT TRONG HAI khớp.
Bản này chỉ nhận số (không nhận tên như MON, JAN) và vài tên tắt như @daily. Chỉ dùng thư viện chuẩn.
"""
from datetime import datetime, timedelta

TRUONG = [("phút", 0, 59), ("giờ", 0, 23), ("ngày", 1, 31), ("tháng", 1, 12), ("thứ", 0, 7)]
TEN_TAT = {"@hourly": "0 * * * *", "@daily": "0 0 * * *", "@weekly": "0 0 * * 0",
           "@monthly": "0 0 1 * *", "@yearly": "0 0 1 1 *", "@annually": "0 0 1 1 *"}


def doc_truong(chu, ten, thap, cao):
    """'*/15' -> {0, 15, 30, 45}. Báo lỗi rõ ràng nếu số nằm ngoài khoảng cho phép."""
    gia_tri = set()
    for phan in chu.split(","):
        khoang, _, buoc = phan.partition("/")
        buoc = int(buoc) if buoc else 1
        if khoang == "*":
            dau, cuoi = thap, cao
        elif "-" in khoang:
            dau, cuoi = map(int, khoang.split("-"))
        else:
            dau = cuoi = int(khoang)
            if buoc > 1:  # "5/10" nghĩa là từ 5 tới hết khoảng, mỗi bước 10
                cuoi = cao
        if not (thap <= dau <= cuoi <= cao) or buoc < 1:
            raise ValueError(f"Trường {ten} '{chu}' ngoài khoảng {thap}-{cao}")
        gia_tri.update(range(dau, cuoi + 1, buoc))
    return gia_tri


def doc_bieu_thuc(bieu_thuc):
    bieu_thuc = TEN_TAT.get(bieu_thuc.strip(), bieu_thuc)
    cac_truong = bieu_thuc.split()
    if len(cac_truong) != 5:
        raise ValueError(f"Cần đúng 5 trường, nhận {len(cac_truong)}: '{bieu_thuc}'")
    tap = [doc_truong(c, *TRUONG[i]) for i, c in enumerate(cac_truong)]
    if 7 in tap[4]:
        tap[4] = (tap[4] - {7}) | {0}  # 7 cũng là Chủ nhật
    gioi_han_ngay = "*" not in cac_truong[2]  # crontab(5): bị giới hạn = không chứa dấu *
    gioi_han_thu = "*" not in cac_truong[4]
    return tap, gioi_han_ngay, gioi_han_thu


def khop(thoi_diem, lich):
    (phut, gio, ngay, thang, thu), gh_ngay, gh_thu = lich
    if thoi_diem.minute not in phut or thoi_diem.hour not in gio or thoi_diem.month not in thang:
        return False
    thu_cron = thoi_diem.isoweekday() % 7  # Chủ nhật = 0 như cron
    hop_ngay, hop_thu = thoi_diem.day in ngay, thu_cron in thu
    if gh_ngay and gh_thu:
        return hop_ngay or hop_thu
    return hop_ngay and hop_thu


def lan_chay_toi(bieu_thuc, tu_luc, so_lan=5, toi_da_phut=60 * 24 * 366 * 5):
    """So_lan thời điểm khớp đầu tiên, tính từ phút ngay sau tu_luc. Duyệt từng phút: chậm nhưng dễ đọc."""
    lich = doc_bieu_thuc(bieu_thuc)
    t = tu_luc.replace(second=0, microsecond=0) + timedelta(minutes=1)
    ket_qua = []
    for _ in range(toi_da_phut):
        if khop(t, lich):
            ket_qua.append(t)
            if len(ket_qua) == so_lan:
                break
        t += timedelta(minutes=1)
    return ket_qua


THU_VN = ["Thứ hai", "Thứ ba", "Thứ tư", "Thứ năm", "Thứ sáu", "Thứ bảy", "Chủ nhật"]

if __name__ == "__main__":
    tu = datetime(2026, 11, 12, 9, 0)  # mốc giả lập để ví dụ cho ra cùng kết quả mọi lúc
    for bt in ["30 7 * * 1-5", "*/20 8-9 * * *", "0 8 1,15 * 5", "@weekly"]:
        print(bt)
        for t in lan_chay_toi(bt, tu, 4):
            print("  ", THU_VN[t.weekday()], t.strftime("%d/%m/%Y %H:%M"))

Lấy mốc thứ năm 12/11/2026 lúc 9 giờ, biểu thức 30 7 * * 1-5 cho lần chạy kế tiếp là 7 giờ 30 thứ sáu 13/11, rồi nhảy qua cuối tuần sang thứ hai 16/11. Biểu thức 0 8 1,15 * 5 cho thứ sáu 13/11, Chủ nhật 15/11 rồi thứ sáu 20/11: đúng luật "ngày 15 hoặc thứ sáu". Phần kiểm đi kèm so 30 lần chạy kế tiếp của 12 biểu thức với thư viện croniter (riêng biểu thức ngày 29/2 so một lần), kiểm tay hai ví dụ trên và trường hợp ngày 29/2, lần gần nhất là năm 2028, và kiểm rằng biểu thức sai như giờ 24 hay thiếu trường đều bị báo lỗi.

Cho script tự chạy theo lịch Theo crontab(5), tài liệu schtasks và GitHub Docs, đọc 12/11/2026 cronLinux, máy chủ5 trường giờ Task SchedulerWindowsngày, tuần, đăng nhập GitHub ActionsMáy của GitHubgiờ UTC, có thể trễ Kiểm lịch trướcIn 5 lần chạysắp tới bằng Python Đường dẫn tuyệt đối, ghi nhật ký mỗi lần chạy
Cho script tự chạy theo lịch cronLinux, máy chủ5 trường giờ Task SchedulerWindowsngày, tuần, đăng nhập GitHub ActionsMáy của GitHubgiờ UTC, có thể trễ Kiểm lịch trướcIn 5 lần chạysắp tới bằng Python Đường dẫn tuyệt đối, ghi nhật ký mỗi lần chạy
Hình 1. Ba nơi cho script tự chạy theo lịch: cron trên Linux, Task Scheduler trên Windows, GitHub Actions trên máy của GitHub; trước khi giao, in thử vài lần chạy sắp tới để soát.

Task Scheduler trên Windows

Windows không có cron, nhưng có Task Scheduler, dùng qua giao diện hoặc lệnh schtasks. Theo tài liệu schtasks create trên Microsoft Learn, tham số /sc chọn kiểu lịch: MINUTE, HOURLY, DAILY, WEEKLY, MONTHLY, ONCE, hoặc theo sự kiện như ONSTART khi máy khởi động, ONLOGON khi đăng nhập, ONIDLE khi máy rảnh. Tham số /mo cho biết bao lâu một lần trong kiểu đó: với MINUTE là từ 1 đến 1439 phút, với DAILY là từ 1 đến 365 ngày. Tham số /st đặt giờ bắt đầu theo dạng 24 giờ HH:mm; nếu bỏ qua, mặc định là giờ hiện tại của máy. Ví dụ tạo lịch chạy bản tin lúc 7 giờ 30 mỗi ngày:

schtasks /create /sc daily /st 07:30 /tn "BanTinSang" /tr "C:\ban_tin\venv\Scripts\python.exe C:\ban_tin\doc_tin.py"

Để đường dẫn không có dấu cách, như ví dụ, giúp tránh rắc rối với dấu ngoặc kép lồng nhau. Tài liệu còn nêu hai tham số liên quan đến quyền chạy. /it cho tác vụ chỉ chạy khi tài khoản chạy nó đang đăng nhập. /np không lưu mật khẩu; tác vụ chạy không tương tác và chỉ dùng được tài nguyên trên máy. Tham số /ru system cho chạy bằng tài khoản System mà tài liệu gọi là có quyền rất cao. Script của bạn hiếm khi cần đến mức đó, nên cứ chạy bằng tài khoản của chính bạn.

GitHub Actions khi không muốn để máy bật

Máy tính tắt thì không lịch nào trên máy chạy được. Nếu script chỉ cần mạng và không đụng tệp trên máy bạn, có thể đặt nó trong một kho GitHub và dùng sự kiện schedule của GitHub Actions; bài GitHub Actions giới thiệu workflow từ đầu. Tài liệu GitHub ghi vài điều cần biết trước:

  • Lịch viết bằng cú pháp cron 5 trường như trên, mặc định theo giờ UTC; có thể khai báo múi giờ bằng tên chuẩn IANA.
  • Khoảng ngắn nhất là mỗi 5 phút.
  • Sự kiện schedule có thể bị trễ lúc GitHub Actions đông việc, nhất là đầu mỗi giờ; khi quá tải, một số lượt trong hàng đợi có thể bị bỏ. GitHub khuyên chọn một phút khác phút 0.
  • Workflow chỉ chạy theo lịch trên nhánh mặc định.
  • Với kho công khai, workflow theo lịch tự bị tắt khi kho không có hoạt động nào trong 60 ngày.

Vì giờ UTC chậm hơn giờ Việt Nam 7 tiếng, 7 giờ 30 sáng ở Việt Nam là 0 giờ 30 UTC, viết 30 0 * * *. Cẩn thận khi giờ lùi qua nửa đêm làm đổi cả ngày: 6 giờ sáng thứ hai ở Việt Nam là 23 giờ Chủ nhật theo UTC, nên biểu thức là 0 23 * * 0, không phải 0 23 * * 1. Chạy đoạn Python ở trên với biểu thức UTC rồi cộng 7 giờ là cách nhanh để soát. Khóa API mà script cần thì cất trong mục secrets của kho, đừng viết vào mã.

Những lỗi làm lịch âm thầm hỏng

Lịch chạy hỏng thường không báo gì, bạn chỉ phát hiện khi để ý thấy mấy ngày liền không có bản tin. Vài thói quen giúp tránh điều đó:

  • Đường dẫn tuyệt đối. Công cụ lập lịch thường không chạy script từ thư mục bạn hay mở terminal, nên tên tệp tương đối như du_lieu.json có thể trỏ sai chỗ. Trong script, tính đường dẫn từ vị trí của chính tệp script.
  • Đúng Python của môi trường ảo. Gọi thẳng tệp python nằm trong thư mục môi trường ảo, như ví dụ ở trên, để script có đủ thư viện đã cài.
  • Không hỏi gì. Script chạy theo lịch không có ai trả lời input(); mọi tham số phải nằm trong tệp cấu hình hoặc biến môi trường.
  • Ghi nhật ký. Mỗi lần chạy, ghi một dòng giờ bắt đầu, kết quả và lỗi nếu có vào một tệp nhật ký. Không có nhật ký thì không biết lịch có chạy hay không.
  • Ghi lần chạy thành công gần nhất. Đừng giả định lần nào cũng chạy: máy có thể đang tắt, GitHub có thể bỏ lượt. Cho script lưu mốc lần chạy thành công gần nhất và tự xử lý phần bị lỡ, như bài đọc tin chỉ lấy tin chưa thấy thay vì chỉ tin trong 24 giờ qua.
  • Đừng chạy chồng. Nếu một lần chạy có thể kéo dài hơn khoảng cách giữa hai lần, hãy để script tạo một tệp khóa khi bắt đầu, xóa khi xong, và thoát ngay nếu thấy tệp khóa đang có.

Thêm một lưu ý về giờ: crontab(5) ghi rằng những giờ không tồn tại khi đổi giờ mùa hè sẽ không bao giờ khớp, nên lệnh đặt vào giờ đó không chạy. Việt Nam không đổi giờ, nhưng nếu bạn đặt lịch theo múi giờ nơi có đổi giờ, tránh đặt lịch vào đúng khoảng giờ bị nhảy khi đổi giờ ở nơi đó.

Ví dụ: bản tin sáng chạy trên máy ở nhà

Giả sử bạn đã có script đọc tin và nhờ AI tóm tắt. Trên máy Windows ở nhà, bạn tạo tác vụ bằng lệnh schtasks như trên, chạy lúc 7 giờ 30 mỗi ngày. Script ghi bản tóm tắt vào một tệp theo ngày và ghi một dòng vào nhật ký. Tuần đầu, mỗi tối bạn mở nhật ký xem có dòng lỗi nào không. Hôm máy tắt, sáng hôm sau script vẫn lấy được những tin của hôm trước còn nằm trong nguồn tin, vì nó nhớ tin nào đã đọc chứ không chỉ lấy tin trong 24 giờ. Khi muốn bản tin chạy cả lúc bạn đi vắng dài ngày, mới chuyển sang GitHub Actions với biểu thức 30 0 * * * theo giờ UTC, chấp nhận rằng nó có thể trễ vài phút.

Với việc dính tới bảng tính Google, trình kích hoạt theo giờ của Apps Script là lựa chọn gọn hơn; xem bài Google Apps Script gọi AI.

Cẩn thận
  • Đọc 0 8 1-7 * 5 thành "thứ sáu đầu tháng", trong khi nó chạy cả bảy ngày đầu tháng lẫn mọi thứ sáu.
  • Quên lịch GitHub Actions tính theo UTC, khiến bản tin đến lúc nửa đêm.
  • Dùng đường dẫn tương đối, hoặc Python hệ thống thay vì Python của môi trường ảo.
  • Không ghi nhật ký, nên không biết lịch đã ngừng chạy từ khi nào.
  • Viết khóa API thẳng vào script hoặc vào workflow.
  • Chạy tác vụ bằng tài khoản System khi không cần.

Câu hỏi thường gặp

Biểu thức cron 5 trường gồm những gì?

Phút, giờ, ngày trong tháng, tháng, thứ trong tuần; 0 và 7 đều là Chủ nhật.

Vì sao cron chạy cả những ngày tôi không muốn?

Khi cả trường ngày và trường thứ đều bị giới hạn, cron chạy khi một trong hai khớp.

Windows có cron không?

Không; dùng Task Scheduler hoặc lệnh schtasks với /sc daily và /st để đặt giờ.

Lịch GitHub Actions dùng giờ nào?

Mặc định UTC, chậm hơn giờ Việt Nam 7 tiếng; có thể khai báo múi giờ IANA.

Lịch GitHub Actions có chạy đúng phút không?

Không chắc; có thể trễ hoặc bị bỏ lượt lúc đông, nhất là đầu giờ.

Học tiếp

Nếu bạn muốn học Python và AI bài bản cùng giảng viên, tham khảo khóa học AI của Big-O Coding.

Muốn học bài bản cùng giảng viên?

Khóa AI – Introduction to Machine Learning: nền tảng Máy học từ thuật toán cơ bản đến Neural Networks và LLM, học bằng Python. Học thử buổi 1 miễn phí.

Xem Khóa AI

Nguồn tham khảo

Chia sẻ: Facebook LinkedIn
Nhắn Zalo tư vấnZalo Gọi 0937 401 483