Hướng dẫn dùng AI

Prompt lập kế hoạch dự án nhóm: chia việc, xếp thứ tự, kịp hạn nộp

Đồ án nhóm hay trễ hạn không phải vì cả nhóm lười, mà vì không ai thấy trước rằng phần giao diện phải chờ phần cơ sở dữ liệu, phần cơ sở dữ liệu phải chờ đặc tả, và đến tuần cuối mọi thứ dồn vào một người. AI giúp chia việc và xếp thứ tự rất nhanh, nhưng cũng hay lập kế hoạch đẹp trên giấy mà không thể kịp hạn. Bài này đưa bốn prompt mẫu viết đầy đủ để lập kế hoạch dự án nhóm, cách sửa prompt, và một đoạn Python tính đường găng để biết kế hoạch có kịp hạn nộp hay không.

Ý chính
  • Lập kế hoạch theo bốn bước: chia sản phẩm thành việc nhỏ giao được, ghi việc nào phải chờ việc nào, giao người và ước số ngày, rồi soát.
  • Đường găng là chuỗi việc nối tiếp dài nhất; nó quyết định thời gian ngắn nhất để xong dự án. Đường găng dài hơn số ngày còn lại thì kế hoạch không kịp, dù chia việc đẹp đến đâu.
  • AI hay ước thời gian quá lạc quan và hay dồn việc khó cho một người; cả nhóm cần tự ước lại và xem tải từng người.
  • Kế hoạch là bản nháp sống: xem lại mỗi tuần trong buổi họp nhóm.

Code trong bài là Python, chỉ dùng thư viện chuẩn; phần kiểm dùng thêm thư viện networkx bản 3.7. Nhóm đồ án và kế hoạch trong ví dụ là giả lập.

Đường găng là gì

Theo bài viết về phương pháp đường găng trên Wikipedia, đường găng được xác định bằng cách tìm chuỗi hoạt động phụ thuộc nhau dài nhất và đo thời gian để làm xong chuỗi đó từ đầu tới cuối; chuỗi này quyết định thời gian ngắn nhất có thể để hoàn thành dự án. Những việc không nằm trên đường găng có thời gian dư: làm trễ một chút cũng không làm cả dự án trễ.

Với đồ án sinh viên, ý nghĩa rất thực tế. Giả sử nhóm còn 21 ngày. Nếu chuỗi "chốt đặc tả, thiết kế cơ sở dữ liệu, làm API, ghép và kiểm thử, viết báo cáo" cộng lại đã 23 ngày, thì dù có thêm người làm giao diện song song, nhóm vẫn trễ. Muốn kịp, phải rút ngắn chính các việc trên đường găng, cắt bớt phạm vi, hoặc tách việc dài thành những phần làm song song được.

AI giỏi liệt kê việc nhưng không tự biết nhóm bạn làm nhanh hay chậm, ai giỏi phần nào. Các prompt dưới đây buộc bạn đưa những thông tin đó vào, và tách bước "tính có kịp không" ra cho code làm.

Prompt 1: chia sản phẩm thành việc

Nhóm mình 4 người làm đồ án: [mô tả sản phẩm một đoạn, hoặc dán đặc tả].
Hạn nộp: [ngày/tháng/năm], hôm nay là [ngày/tháng/năm], mỗi người làm được khoảng [số] giờ mỗi tuần.
Chia sản phẩm thành 8 đến 15 việc, mỗi việc:
- một người làm xong được trong tối đa 5 ngày làm việc;
- có kết quả kiểm được (một trang chạy được, một bảng dữ liệu, một bản báo cáo), không ghi việc mơ hồ như "tìm hiểu".
Thêm các việc hay bị quên: ghép các phần lại, kiểm thử, sửa lỗi, viết báo cáo, chuẩn bị thuyết trình.
Chưa giao người, chưa xếp lịch.

Hai giới hạn "tối đa 5 ngày" và "kết quả kiểm được" giúp việc đủ nhỏ để theo dõi. Một việc mười ngày tên "làm backend" thường chỉ lộ ra là trễ vào ngày thứ chín.

Prompt 2: ghi việc nào chờ việc nào

Với danh sách việc ở trên, ghi cho mỗi việc: những việc phải xong trước nó mới bắt đầu được.
Chỉ ghi phụ thuộc thật sự (cần kết quả của việc kia), không ghi kiểu "nên làm sau".
Trả về một mảng JSON, mỗi phần tử: {"ma": "T1", "viec": "...", "nguoi": "", "ngay": 0, "sau": ["mã việc phải xong trước"]}.
Để trống "nguoi" và "ngay", nhóm sẽ tự điền.

Để trống người và số ngày là có chủ đích. Ước thời gian là việc của người sẽ làm: một bạn quen viết API ước khác hẳn một bạn mới học. Nhóm tự điền trong buổi họp, rồi đưa lại cho code soát.

Prompt 3: giao người cho cân

Đây là kế hoạch đã có số ngày do nhóm tự ước, và điểm mạnh của từng người:
- An: [điểm mạnh, việc muốn làm]
- Bình: ...
Đề xuất cách giao người sao cho: mỗi người có ít nhất một việc trên đường găng hoặc gần đó,
không ai gánh quá 1,5 lần mức trung bình, và mỗi việc khó có một người làm, một người đọc lại.
Giải thích ngắn lý do mỗi lựa chọn. Không đổi số ngày nhóm đã ước.

"Một người làm, một người đọc lại" giúp không ai là người duy nhất hiểu một phần của đồ án, chuyện rất hay xảy ra khi một bạn ốm đúng tuần cuối.

Prompt 4: khi kế hoạch không kịp

Kế hoạch dưới đây có đường găng [số] ngày, nhưng nhóm chỉ còn [số] ngày.
Đề xuất 3 cách làm kịp, mỗi cách ghi rõ việc nào thay đổi, bớt bao nhiêu ngày, và cái giá phải trả
(bớt tính năng, chất lượng thấp hơn, một người làm nhiều hơn).
Không đề xuất cách giảm số ngày của một việc mà không có lý do cụ thể.

Dòng cuối chặn kiểu "giải pháp" phổ biến của mô hình: cứ thế giảm số ngày ước cho vừa hạn. Một kế hoạch vừa hạn trên giấy nhờ ước lạc quan là kế hoạch sẽ trễ.

Soát kế hoạch bằng code

Đoạn Python dưới đây đọc kế hoạch dạng JSON của prompt 2, sau khi nhóm đã điền người và số ngày, rồi kiểm: mã việc không trùng; việc được chờ phải tồn tại; không có vòng phụ thuộc, tức A chờ B mà B lại chờ A; người phụ trách là thành viên của nhóm; đường găng không vượt số ngày còn lại; và không ai gánh quá 1,5 lần mức trung bình.

"""Soát kế hoạch dự án nhóm do AI lập, dạng JSON:
[{"ma": "T1", "viec": "...", "nguoi": "...", "ngay": số ngày làm, "sau": ["mã việc phải xong trước"]}, ...]

Kiểm:
1. Mã việc không trùng; mọi việc trong "sau" có tồn tại; không có vòng phụ thuộc (A chờ B, B lại chờ A). Có mã trùng
   thì chỉ báo mã trùng: thứ tự việc và đường găng tính theo mã nên phải sửa mã trước.
2. Mọi việc có người phụ trách nằm trong danh sách thành viên.
3. Tổng thời gian theo đường găng (chuỗi việc nối tiếp dài nhất) không vượt số ngày còn lại tới hạn nộp.
4. Không ai gánh quá nhiều: tổng ngày làm của một người không vượt quá 1,5 lần mức trung bình.
Chỉ dùng thư viện chuẩn. Kế hoạch mẫu là giả lập.
"""
import json


def thu_tu(viec):
    """Sắp xếp tô pô theo Kahn. Trả (thứ tự, có_vòng)."""
    vao = {v["ma"]: 0 for v in viec}
    con = {v["ma"]: [] for v in viec}
    for v in viec:
        for t in v["sau"]:
            if t in con:
                con[t].append(v["ma"])
                vao[v["ma"]] += 1
    hang = [m for m, d in vao.items() if d == 0]
    kq = []
    while hang:
        m = hang.pop(0)
        kq.append(m)
        for c in con[m]:
            vao[c] -= 1
            if vao[c] == 0:
                hang.append(c)
    return kq, len(kq) < len(viec)


def duong_gang(viec):
    """Số ngày tối thiểu để xong mọi việc nếu việc không phụ thuộc nhau làm song song."""
    ngay = {v["ma"]: v["ngay"] for v in viec}
    sau = {v["ma"]: v["sau"] for v in viec}
    xong = {}
    for m in thu_tu(viec)[0]:
        xong[m] = ngay[m] + max((xong[t] for t in sau[m] if t in xong), default=0)
    return max(xong.values(), default=0)


def soat(van_ban_json, thanh_vien, so_ngay_con):
    viec = json.loads(van_ban_json)
    bao = []
    ma = [v["ma"] for v in viec]
    bao += [f"mã {m} bị trùng" for m in sorted({m for m in ma if ma.count(m) > 1})]
    for v in viec:
        bao += [f"{v['ma']}: chờ việc {t} không tồn tại" for t in v["sau"] if t not in ma]
        if v["nguoi"] not in thanh_vien:
            bao.append(f"{v['ma']}: người phụ trách '{v['nguoi']}' không có trong nhóm")
    if len(set(ma)) < len(ma):
        pass  # mã trùng: sửa mã trước, rồi mới tính được thứ tự và đường găng
    elif thu_tu(viec)[1]:
        bao.append("có vòng phụ thuộc, không thể sắp thứ tự")
    else:
        n = duong_gang(viec)
        if n > so_ngay_con:
            bao.append(f"đường găng {n} ngày, vượt {so_ngay_con} ngày còn lại")
    tai = {t: sum(v["ngay"] for v in viec if v["nguoi"] == t) for t in thanh_vien}
    tb = sum(tai.values()) / len(thanh_vien)
    bao += [f"{t} gánh {n} ngày, quá 1,5 lần trung bình {tb:g}" for t, n in tai.items() if n > 1.5 * tb]
    return bao


NHOM = ["An", "Bình", "Chi", "Dũng"]
KE_HOACH_MAU = json.dumps([
    {"ma": "T1", "viec": "Chốt đặc tả", "nguoi": "An", "ngay": 3, "sau": []},
    {"ma": "T2", "viec": "Thiết kế cơ sở dữ liệu", "nguoi": "Bình", "ngay": 4, "sau": ["T1"]},
    {"ma": "T3", "viec": "Làm giao diện", "nguoi": "Chi", "ngay": 6, "sau": ["T1"]},
    {"ma": "T4", "viec": "Làm API", "nguoi": "Bình", "ngay": 8, "sau": ["T2"]},
    {"ma": "T5", "viec": "Ghép và kiểm thử", "nguoi": "Bình", "ngay": 5, "sau": ["T3", "T4"]},
    {"ma": "T6", "viec": "Viết báo cáo", "nguoi": "Em", "ngay": 3, "sau": ["T5"]},
], ensure_ascii=False)

if __name__ == "__main__":
    for dong in soat(KE_HOACH_MAU, NHOM, so_ngay_con=21):
        print(dong)

Với kế hoạch mẫu và 21 ngày còn lại, chương trình báo ba điều: việc viết báo cáo giao cho "Em", không có trong nhóm; đường găng 23 ngày, gồm chốt đặc tả 3 ngày, thiết kế cơ sở dữ liệu 4, làm API 8, ghép và kiểm thử 5, viết báo cáo 3; và Bình gánh 17 ngày trong khi trung bình là 6,5. Phần kiểm đi kèm dựng cùng kế hoạch thành đồ thị bằng thư viện networkx, dùng hàm kiểm đồ thị không có chu trình và hàm tính đường dài nhất của thư viện để so với chương trình, trên kế hoạch mẫu, một kế hoạch có vòng và 50 kế hoạch sinh ngẫu nhiên.

Kế hoạch dự án nhóm Đường găng theo phương pháp CPM, soát bằng code 1. Chia việcViệc nhỏ,giao được 2. Phụ thuộcViệc nàochờ việc nào 3. Giao ngườiAi làm,mấy ngày 4. SoátĐường găng,việc dồn một người Nhóm quyết định, AI đề xuất và soát
Kế hoạch dự án nhóm 1. Chia việcViệc nhỏ,giao được 2. Phụ thuộcViệc nàochờ việc nào 3. Giao ngườiAi làm,mấy ngày 4. SoátĐường găng,việc dồn một người Nhóm quyết định, AI đề xuất và soát
Hình 1. Bốn bước lập kế hoạch dự án nhóm với AI: chia sản phẩm thành việc nhỏ giao được; ghi việc nào chờ việc nào; giao người và ước số ngày; soát đường găng và việc dồn cho một người. Nhóm quyết định, AI đề xuất và soát.

Khi kết quả chưa đúng thì sửa prompt thế nào

  • Việc quá to hay quá mơ hồ. Nhắc giới hạn 5 ngày và yêu cầu ghi kết quả cụ thể của từng việc; việc nào không ghi được kết quả thì chia nhỏ tiếp.
  • Phụ thuộc thừa, như "viết báo cáo chờ làm giao diện" trong khi phần mở đầu báo cáo viết được ngay. Yêu cầu giải thích từng phụ thuộc bằng một câu "cần gì từ việc kia".
  • Thiếu các việc cuối: ghép, kiểm thử, sửa lỗi, chuẩn bị thuyết trình. Liệt kê chúng ngay trong prompt 1 như danh sách bắt buộc.
  • Ước thời gian quá lạc quan. Đừng để AI ước; nếu cần một con số để bắt đầu, yêu cầu AI ước rồi nhân với hệ số an toàn nhóm tự chọn, và để người làm sửa lại.
  • Giao hết việc khó cho người giỏi nhất. Nêu rõ mục tiêu học của từng người, vì đồ án còn là để học, không chỉ để nộp.
  • JSON hỏng hay thiếu trường. Nhắc đúng khuôn và chạy đoạn code soát để biết lỗi ở đâu.

Theo dõi kế hoạch mỗi tuần

Kế hoạch chỉ có ích khi được xem lại. Trong buổi họp nhóm mỗi tuần, cập nhật số ngày còn lại của các việc đang làm, chạy lại đoạn code soát, và xem đường găng đã đổi chưa. Một việc ngoài đường găng trễ hai ngày có thể không sao; một việc trên đường găng trễ một ngày nghĩa là cả nhóm trễ một ngày. Biên bản họp nên có bảng việc với người phụ trách và hạn, như bài prompt viết biên bản họp hướng dẫn. Nếu nhóm chưa có đặc tả rõ ràng, hãy làm bước đó trước theo bài prompt chuyển yêu cầu thành đặc tả, vì chia việc từ một yêu cầu mơ hồ thì kế hoạch cũng mơ hồ.

Khi kế hoạch gặp sự cố

Kế hoạch nào cũng gặp chuyện ngoài dự tính: một bạn ốm, một tuần thi giữa kỳ dồn dập, một thư viện không chạy như mong đợi. Khi đó đừng âm thầm làm bù hay cố giữ nguyên kế hoạch cũ. Cập nhật số ngày thật trong tệp JSON, chạy lại đoạn code soát, và nếu đường găng vượt hạn thì đưa kế hoạch mới vào prompt 4 để có các phương án. Báo sớm cho thầy cô hướng dẫn nếu phải cắt bớt tính năng; một thay đổi phạm vi được báo trước hai tuần dễ chấp nhận hơn nhiều so với một sản phẩm thiếu phần vào ngày nộp. Ghi lý do thay đổi vào biên bản để cả nhóm cùng nhớ vì sao kế hoạch đã khác.

Ví dụ: đồ án web đặt lịch phòng học

Nhóm bốn người còn ba tuần để làm web đặt lịch phòng học. Prompt 1 chia thành mười hai việc, prompt 2 ghi phụ thuộc. Trong buổi họp, mỗi bạn tự ước số ngày cho việc mình quen. Chạy đoạn code soát: đường găng 23 ngày, vượt 21 ngày còn lại, và Bình gánh gấp đôi mức trung bình vì nhận cả cơ sở dữ liệu, API lẫn ghép. Prompt 4 đưa ba cách; nhóm chọn tách việc làm API thành hai phần để Dũng làm song song phần đọc dữ liệu, và chuyển việc ghép cho Chi kèm Bình đọc lại. Chạy lại: đường găng còn 19 ngày, không ai gánh quá mức. Từ tuần thứ hai, mỗi buổi họp nhóm cập nhật số ngày và chạy lại chương trình.

Cẩn thận
  • Để AI tự ước thời gian cho từng việc.
  • Giữ những việc to và mơ hồ như "làm backend" trong kế hoạch.
  • Quên các việc ghép, kiểm thử, sửa lỗi, chuẩn bị thuyết trình.
  • Tin kế hoạch kịp hạn mà không tính đường găng.
  • Dồn mọi việc khó cho một người.
  • Lập kế hoạch một lần rồi không xem lại.

Câu hỏi thường gặp

Đường găng của dự án là gì?

Là chuỗi việc phụ thuộc nhau dài nhất, quyết định thời gian ngắn nhất để xong cả dự án.

Có nên để AI chia việc cho nhóm?

AI đề xuất danh sách việc và phụ thuộc tốt; người làm tự ước thời gian và nhóm quyết định giao việc.

Làm sao biết kế hoạch có kịp hạn nộp?

Tính đường găng và so với số ngày còn lại; dài hơn thì phải đổi kế hoạch.

Mỗi việc trong kế hoạch nên lớn cỡ nào?

Đủ nhỏ để một người làm xong trong vài ngày và có kết quả kiểm được.

Học tiếp

Nếu bạn muốn học Python và AI bài bản cùng giảng viên, tham khảo khóa học AI của Big-O Coding.

Muốn học bài bản cùng giảng viên?

Khóa AI – Introduction to Machine Learning: nền tảng Máy học từ thuật toán cơ bản đến Neural Networks và LLM, học bằng Python. Học thử buổi 1 miễn phí.

Xem Khóa AI

Nguồn tham khảo

Chia sẻ: Facebook LinkedIn
Nhắn Zalo tư vấnZalo Gọi 0937 401 483