Hướng dẫn dùng AI

Làm trang web HTML, CSS cùng AI: năm điều cần soát trước khi đưa lên mạng

Nhờ AI dựng một trang web giới thiệu câu lạc bộ, một trang hồ sơ cá nhân hay một biểu mẫu đăng ký là việc chỉ mất vài phút, và kết quả thường trông khá đẹp trên màn hình máy tính. Nhưng một trang web tốt còn phải đọc được trên điện thoại, dùng được với trình đọc màn hình của người khiếm thị, và đủ rõ chữ cho người thị lực kém. Đó đúng là những phần code AI viết hay bỏ sót, vì chúng không hiện ra khi bạn nhìn bản xem trước. Bài này đi qua năm điều cần soát theo tài liệu MDN, kèm một đoạn Python soát tự động.

Ý chính
  • Thẻ html cần thuộc tính lang, như lang="vi"; MDN khuyên luôn ghi vì lý do trợ năng.
  • Thiếu meta viewport width=device-width, điện thoại có thể vẽ trang ở khung rộng hơn màn hình rồi thu nhỏ lại, chữ bé khó đọc.
  • Mọi ảnh cần alt; ảnh chỉ để trang trí thì để alt rỗng. Mọi ô nhập cần nhãn; chữ gợi ý trong ô không thay được nhãn.
  • Chữ thường cần độ tương phản với nền ít nhất 4.5:1, chữ lớn ít nhất 3:1, theo mức AA mà MDN giải thích.

Code trong bài là Python, chỉ dùng thư viện chuẩn; phần kiểm dùng thêm BeautifulSoup 4.15.0 và wcag-contrast-ratio 0.9. Trang câu lạc bộ trong code là giả lập.

Vì sao trang AI viết "trông ổn" mà vẫn thiếu

Khi xem trước một trang web, bạn nhìn bằng mắt, trên màn hình máy tính, với chuột. Những người khác thì không: có người mở trên điện thoại màn hình hẹp, có người dùng trình đọc màn hình đọc to nội dung, có người chỉ dùng bàn phím, có người thị lực kém. Code AI viết thường được tối ưu cho đúng cái bạn nhìn thấy trong bản xem trước, nên những phần phục vụ người khác hay bị bỏ sót mà không ai nhận ra.

Tin tốt là các lỗi này rất đều đặn, và soát được bằng code. Nếu trang của bạn dùng React, các lỗi riêng của React nằm ở bài làm React cùng AI; năm điều dưới đây áp dụng cho mọi trang HTML, dù viết tay hay sinh từ công cụ.

1. Thuộc tính lang

MDN ghi ngôn ngữ của trang ở trạng thái không xác định nếu không có chỉ dấu nào, và khuyên luôn ghi thuộc tính lang, đặc biệt vì lý do trợ năng; tiêu chí 3.1.1 của WCAG yêu cầu ngôn ngữ của trang xác định được bằng chương trình. Với trang tiếng Việt, trình đọc màn hình cần biết đây là tiếng Việt để đọc đúng dấu, thay vì đọc như tiếng Anh. Sửa rất đơn giản: thẻ mở html có lang="vi". Đoạn nào bằng ngôn ngữ khác thì gắn lang riêng cho đoạn đó.

2. Meta viewport

Trang MDN về meta viewport giải thích: một số điện thoại và màn hình hẹp vẽ trang trong một khung ảo rộng hơn màn hình, rồi thu nhỏ kết quả cho vừa; ví dụ màn hình rộng 640px có thể vẽ trang ở khung 980px. Lý do là không phải trang nào cũng được làm cho điện thoại. Hệ quả: trang AI viết thiếu thẻ này hiện trên điện thoại với chữ bé xíu, người dùng phải phóng to và kéo ngang.

Thẻ cần có nằm trong phần head, dạng meta name="viewport" với content="width=device-width", để khung vẽ khớp chiều rộng thiết bị. Sau đó mới tới chuyện CSS có co giãn theo màn hình hay không.

3. alt cho ảnh

MDN mô tả thuộc tính alt là văn bản thay thế cho ảnh, bắt buộc và rất quan trọng cho trợ năng: trình đọc màn hình đọc nội dung alt cho người dùng, và trình duyệt hiện alt khi ảnh không tải được. Với ảnh chỉ để trang trí, để alt rỗng; MDN ghi alt rỗng báo cho trình duyệt biết ảnh không phải phần chính của nội dung.

Code AI viết hay quên alt hoàn toàn, hoặc ghi alt kiểu "image" hay tên tệp. Alt tốt nói ảnh có ý nghĩa gì trên trang: "Logo câu lạc bộ tin học" thay vì "logo.png". Mô hình không thấy ảnh của bạn, nên phần này thường phải tự viết.

4. Nhãn cho ô nhập

Biểu mẫu do AI dựng hay chỉ có chữ gợi ý mờ bên trong ô, như "Họ tên", mà không có nhãn. Theo MDN, gắn label với ô nhập có nhiều lợi ích: trình đọc màn hình đọc nhãn khi người dùng vào ô, và bấm vào nhãn thì con trỏ nhảy vào ô, giúp người khó bấm trúng ô nhỏ. Chữ gợi ý biến mất khi người dùng bắt đầu gõ, nên không thay được nhãn.

Hai cách gắn nhãn: thẻ label có thuộc tính for trùng id của ô, hoặc bọc ô nhập bên trong thẻ label. Ô không thể có nhãn hiển thị thì ít nhất có aria-label.

5. Độ tương phản màu

AI hay chọn chữ xám nhạt trên nền trắng cho phần mô tả, vì trông "tinh tế". Trang Color contrast của MDN, giải thích tiêu chí WCAG, ghi mức AA: chữ và nền có tỉ lệ tương phản ít nhất 4.5:1; chữ lớn, tức từ 18pt hoặc 14pt đậm, ít nhất 3:1. Chữ #9e9e9e trên nền trắng chỉ đạt khoảng 2.68:1, không đủ. Chữ trắng trên nút xanh #1a73e8 đạt khoảng 4.505:1, vừa qua ngưỡng. Bài Canva AI cũng có phần tính tương phản cho thiết kế.

Soát tự động

Đoạn Python dưới đây đọc một trang HTML bằng bộ đọc HTML của thư viện chuẩn và kiểm năm điều trên. Với độ tương phản, nó tìm các luật CSS trong thẻ style khai cả màu chữ lẫn màu nền dạng mã hex, rồi tính tỉ lệ theo công thức độ sáng tương đối của WCAG.

"""Soát nhanh một trang HTML do AI viết theo năm điều trong tài liệu MDN:
1. Thẻ <html> có thuộc tính lang (MDN: nên luôn ghi, vì lý do trợ năng; WCAG 3.1.1).
2. Có <meta name="viewport" ...width=device-width...> để trang hiển thị đúng trên điện thoại.
3. Mọi <img> có thuộc tính alt (alt="" cho ảnh trang trí).
4. Mọi ô nhập (input không ẩn, select, textarea) có nhãn: <label for=...>, nằm trong <label>, hoặc aria-label.
5. Cặp màu chữ và nền khai trong cùng một luật CSS: độ tương phản ít nhất 4.5:1 (MDN, mức AA cho chữ thường).
Chỉ dùng thư viện chuẩn. Màu chỉ đọc dạng #rgb hoặc #rrggbb.
"""
import re
from html.parser import HTMLParser


class DocTrang(HTMLParser):
    def __init__(self):
        super().__init__()
        self.lang = None
        self.viewport = False
        self.anh_thieu_alt = []
        self.o_nhap = []       # (dòng, id, có aria-label, nằm trong label)
        self.label_for = set()
        self.trong_label = 0
        self.css = []

    def handle_starttag(self, tag, attrs):
        a = dict(attrs)
        dong = self.getpos()[0]
        if tag == "html":
            self.lang = a.get("lang")
        elif tag == "meta" and a.get("name") == "viewport" and "width=device-width" in (a.get("content") or ""):
            self.viewport = True
        elif tag == "img" and "alt" not in a:
            self.anh_thieu_alt.append(dong)
        elif tag == "label":
            self.trong_label += 1
            if a.get("for"):
                self.label_for.add(a["for"])
        elif tag in ("input", "select", "textarea") and a.get("type") not in ("hidden", "submit", "button"):
            self.o_nhap.append((dong, a.get("id"), bool(a.get("aria-label")), self.trong_label > 0))
        self._style = tag == "style"

    def handle_endtag(self, tag):
        if tag == "label" and self.trong_label:
            self.trong_label -= 1

    def handle_data(self, data):
        if getattr(self, "_style", False):
            self.css.append(data)


def do_sang(hex_mau):
    h = hex_mau.lstrip("#")
    if len(h) == 3:
        h = "".join(c * 2 for c in h)
    kenh = []
    for i in (0, 2, 4):
        c = int(h[i:i + 2], 16) / 255
        kenh.append(c / 12.92 if c <= 0.04045 else ((c + 0.055) / 1.055) ** 2.4)
    return 0.2126 * kenh[0] + 0.7152 * kenh[1] + 0.0722 * kenh[2]


def tuong_phan(mau1, mau2):
    a, b = sorted((do_sang(mau1), do_sang(mau2)), reverse=True)
    return (a + 0.05) / (b + 0.05)


def cap_mau(css):
    """[(bộ chọn, màu chữ, màu nền)] cho các luật CSS khai cả color lẫn background-color hoặc background."""
    kq = []
    for chon, than in re.findall(r"([^{}]+)\{([^}]*)\}", css):
        chu = re.search(r"(?<![-\w])color\s*:\s*(#[0-9a-fA-F]{3,6})\b", than)
        nen = re.search(r"background(?:-color)?\s*:\s*(#[0-9a-fA-F]{3,6})\b", than)
        if chu and nen:
            kq.append((chon.strip(), chu.group(1), nen.group(1)))
    return kq


def soat(html):
    p = DocTrang()
    p.feed(html)
    bao = []
    if not p.lang:
        bao.append("thẻ html thiếu lang")
    if not p.viewport:
        bao.append("thiếu meta viewport width=device-width")
    bao += [f"dòng {d}: img thiếu alt" for d in p.anh_thieu_alt]
    bao += [f"dòng {d}: ô nhập không có nhãn" for d, i, aria, trong in p.o_nhap
            if not (aria or trong or (i and i in p.label_for))]
    for chon, chu, nen in cap_mau("".join(p.css)):
        tl = tuong_phan(chu, nen)
        if tl < 4.5:
            bao.append(f"{chon}: tương phản {tl:.2f}:1, dưới 4.5:1")
    return bao


TRANG_MAU = """<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<meta charset="utf-8">
<title>Câu lạc bộ tin học</title>
<style>
.gioi-thieu { color: #9e9e9e; background-color: #ffffff; }
.nut { color: #ffffff; background: #1a73e8; }
</style>
</head>
<body>
<img src="logo.png">
<img src="trang-tri.png" alt="">
<p class="gioi-thieu">Đăng ký tham gia câu lạc bộ.</p>
<form>
<input type="text" placeholder="Họ tên">
<label for="email">Email</label> <input type="email" id="email">
<label>Lớp <select><option>K23</option></select></label>
<input type="hidden" name="nguon" value="web">
<button class="nut">Gửi</button>
</form>
</body>
</html>"""  # trang giả lập theo kiểu AI hay viết

if __name__ == "__main__":
    for d in soat(TRANG_MAU):
        print(d)

Với trang câu lạc bộ giả lập, chương trình báo năm điều: thẻ html thiếu lang; thiếu meta viewport; ảnh logo ở dòng 12 thiếu alt, còn ảnh trang trí ở dòng 13 có alt rỗng nên đạt; ô họ tên ở dòng 16 chỉ có chữ gợi ý, không có nhãn, còn ô email có label for và ô chọn lớp nằm trong label nên đạt; và luật .gioi-thieu có tương phản 2.68:1. Nút xanh với 4.505:1 không bị báo.

Phần kiểm đi kèm dùng hai nguồn độc lập. Tỉ lệ tương phản của sáu cặp màu, kể cả mã hex dạng ba chữ số, được so với thư viện wcag-contrast-ratio. Các lỗi về lang, viewport, alt, nhãn được đếm lại bằng BeautifulSoup với cách duyệt cây hoàn toàn khác, và hai bên phải cho cùng danh sách, cả trên trang mẫu lẫn bản đã sửa. Bản sửa thêm lang="vi", meta viewport, alt cho logo, bọc ô họ tên trong label, đổi chữ mô tả sang #595959, đạt khoảng 7:1; chương trình không còn báo gì.

Soát trang HTML, CSS Theo MDN, đọc 12/11/2026 langThẻ htmlcó lang="vi" viewportwidth=device-width Ảnh và ô nhậpalt cho ảnh,nhãn cho ô nhập Tương phảnChữ thườngtừ 4.5:1 Mở trang trên điện thoại thật trước khi nộp
Soát trang HTML, CSS langThẻ htmlcó lang="vi" viewportwidth=device-width Ảnh và ô nhậpalt cho ảnh,nhãn cho ô nhập Tương phảnChữ thườngtừ 4.5:1 Mở trang trên điện thoại thật trước khi nộp
Hình 1. Soát trang HTML, CSS do AI viết theo MDN: thẻ html có lang; meta viewport width=device-width; alt cho ảnh và nhãn cho ô nhập; tương phản chữ thường từ 4.5:1. Mở trang trên điện thoại thật trước khi nộp.

Nhờ AI cho đúng ngay từ đầu

  • Yêu cầu HTML có ngữ nghĩa trước, CSS sau. Ghi rõ: có lang="vi", có meta viewport, mọi ảnh có alt mô tả ý nghĩa, mọi ô nhập có label, dùng thẻ button cho nút.
  • Đưa nội dung thật. Ảnh logo là gì, ảnh nào chỉ để trang trí; mô hình không đoán được.
  • Cho bảng màu cụ thể. Đưa mã màu và yêu cầu chữ thường đạt tương phản 4.5:1, rồi tự kiểm lại bằng chương trình.
  • Thử bằng bàn phím. Nhấn Tab đi qua mọi nút và ô nhập; nếu có chỗ không tới được hay không thấy đang ở đâu, trang chưa dùng được cho người không dùng chuột.
  • Mở trên điện thoại thật. Bản xem trước trên máy tính không cho biết trang trông thế nào trên màn hình hẹp.

Nếu bạn dựng trang bằng công cụ sinh giao diện từ lời mô tả, như trong bài Lovable là gì, vẫn nên chạy cùng bước soát này trên mã nguồn tải về.

Ví dụ: trang đăng ký câu lạc bộ

Ban chủ nhiệm câu lạc bộ nhờ AI làm một trang giới thiệu kèm biểu mẫu đăng ký. Trang trông rất ổn trên laptop. Trước khi đưa lên, một bạn chạy chương trình soát: thiếu lang, thiếu viewport, logo không alt, ô họ tên chỉ có chữ gợi ý, chữ giới thiệu xám quá nhạt. Mở thử trên điện thoại thì đúng như dự đoán, chữ bé và phải kéo ngang. Cả nhóm sửa trong mười phút theo danh sách của chương trình, rồi nhờ một bạn bật trình đọc màn hình có sẵn của điện thoại nghe thử: trang đọc đúng tiếng Việt, đọc tên từng ô trước khi nhập. Lúc đó trang mới được gửi vào nhóm lớp.

Cẩn thận
  • Bỏ thuộc tính lang ở thẻ html.
  • Thiếu meta viewport rồi chỉ xem trang trên máy tính.
  • Để ảnh không có alt, hoặc alt chỉ là tên tệp.
  • Dùng chữ gợi ý trong ô thay cho nhãn.
  • Chọn chữ xám nhạt trên nền trắng mà không kiểm tương phản.
  • Không thử trang bằng bàn phím và trên điện thoại thật.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao trang web AI viết bị chữ nhỏ trên điện thoại?

Thường do thiếu meta viewport width=device-width, điện thoại vẽ trang ở khung rộng hơn rồi thu nhỏ.

Ảnh trang trí có cần alt không?

Có thuộc tính alt nhưng để rỗng, để trình đọc màn hình bỏ qua.

Chữ gợi ý trong ô nhập có thay được label không?

Không; chữ gợi ý biến mất khi gõ, cần label gắn với ô.

Độ tương phản chữ bao nhiêu là đủ?

Mức AA: chữ thường ít nhất 4.5:1, chữ lớn ít nhất 3:1.

Học tiếp

Nếu bạn muốn học Python và AI bài bản cùng giảng viên, tham khảo khóa học AI của Big-O Coding.

Muốn học bài bản cùng giảng viên?

Khóa AI – Introduction to Machine Learning: nền tảng Máy học từ thuật toán cơ bản đến Neural Networks và LLM, học bằng Python. Học thử buổi 1 miễn phí.

Xem Khóa AI

Nguồn tham khảo

Chia sẻ: Facebook LinkedIn
Nhắn Zalo tư vấnZalo Gọi 0937 401 483