Hướng dẫn dùng AI

Trẻ em dùng AI: dữ liệu cá nhân của trẻ, giới hạn tuổi và việc phụ huynh nên làm

Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, người đại diện theo pháp luật thay trẻ em thực hiện các quyền với dữ liệu cá nhân, và muốn công bố thông tin đời tư của trẻ từ đủ 7 tuổi phải có sự đồng ý của cả trẻ lẫn người đại diện. Các trợ lý AI lớn đặt giới hạn tuổi riêng: ChatGPT và Copilot từ 13 tuổi, Claude từ 18 tuổi, còn Gemini cho trẻ nhỏ hơn dùng qua tài khoản do phụ huynh quản lý. Bài này đọc văn bản luật và trang điều khoản của từng hãng ngày 12/11/2026, rồi gợi ý việc phụ huynh nên làm.

Ý chính
  • Luật Trẻ em: trẻ em là người dưới 16 tuổi. Công bố, tiết lộ thông tin đời tư của trẻ mà không được trẻ từ đủ 7 tuổi và cha mẹ, người giám hộ đồng ý là hành vi bị cấm.
  • Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 (Điều 24): người đại diện theo pháp luật thay trẻ thực hiện các quyền với dữ liệu; xử lý dữ liệu để công bố đời tư của trẻ từ đủ 7 tuổi cần cả trẻ và người đại diện đồng ý.
  • Tuổi tối thiểu theo trang của các hãng (đọc 12/11/2026): ChatGPT 13 (dưới 18 cần phụ huynh cho phép), Copilot 13, Claude 18, Gemini 13 hoặc tuổi áp dụng ở nước bạn, mà ở Việt Nam là 15 tuổi, tuổi được tự quản tài khoản Google.
  • Ở Mỹ, quy tắc COPPA sửa năm 2025 đòi phụ huynh đồng ý riêng trước khi dữ liệu của trẻ dưới 13 tuổi được chia cho bên thứ ba để huấn luyện AI.

Bài viết tóm tắt văn bản pháp luật và điều khoản dịch vụ, không phải tư vấn pháp lý. Văn bản Việt Nam đọc trên Công báo, trang của các hãng đọc trực tiếp, đều ngày 12/11/2026. Điều khoản của hãng có thể đổi; trước khi cho con dùng, bạn nên mở lại trang gốc.

Luật Việt Nam nói gì về dữ liệu của trẻ em

Hai luật cần đọc là Luật Trẻ em số 102/2016/QH13 (bản hợp nhất 32/VBHN-VPQH trên Công báo) và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, hiệu lực từ 01/01/2026.

Luật Trẻ em. Điều 1: trẻ em là người dưới 16 tuổi. Điều 21: trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình. Khoản 11 Điều 6 cấm công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em mà không được sự đồng ý của trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên và của cha mẹ, người giám hộ. Điều 54 giao trách nhiệm hai phía: cha mẹ, giáo viên dạy trẻ kỹ năng tự bảo vệ khi lên mạng; còn bên cung cấp dịch vụ trên mạng phải bảo đảm an toàn và bí mật đời tư cho trẻ.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Điều 24 có ba ý. Người đại diện theo pháp luật thay trẻ thực hiện các quyền của chủ thể dữ liệu. Xử lý dữ liệu của trẻ nhằm công bố, tiết lộ thông tin đời tư của trẻ từ đủ 07 tuổi phải có sự đồng ý của trẻ và người đại diện. Việc xử lý phải ngừng khi người đã đồng ý rút lại sự đồng ý, hoặc khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu vì có căn cứ cho thấy quyền lợi của trẻ bị xâm phạm.

Có một thay đổi so với trước. Nghị định 13/2023/NĐ-CP, hết hiệu lực từ 01/01/2026, từng đòi sự đồng ý của trẻ từ đủ 7 tuổi cho việc xử lý dữ liệu của trẻ nói chung và buộc các bên xác minh tuổi trẻ trước khi xử lý. Luật 91/2025 đặt yêu cầu trẻ đồng ý vào việc công bố, tiết lộ đời tư; trong toàn văn Luật 91/2025 và Nghị định 356/2025 không có câu nào về xác minh tuổi.

Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 bổ sung một lớp nữa: cấm làm hay dùng hệ thống AI lợi dụng điểm yếu của nhóm dễ bị tổn thương, trong đó có trẻ em, để gây tổn hại (Điều 7). Danh mục hệ thống AI rủi ro cao ban hành kèm Quyết định 33/2026/QĐ-TTg còn xếp hệ thống giám sát, phân tích hành vi người học bằng dữ liệu sinh trắc học như khuôn mặt, ánh mắt, cảm xúc vào nhóm rủi ro cao.

Mỹ: COPPA và dữ liệu huấn luyện AI

Ở Mỹ, Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) quản lý Quy tắc bảo vệ quyền riêng tư trực tuyến của trẻ em (COPPA). Bản sửa đổi đăng Công báo Liên bang ngày 22/4/2025, hiệu lực từ 23/6/2025, và doanh nghiệp phải tuân thủ phần lớn quy định trước 22/4/2026. Quy tắc áp dụng cho trẻ dưới 13 tuổi và đòi phụ huynh đồng ý theo cách kiểm chứng được trước khi thu thập dữ liệu của trẻ.

Điểm liên quan tới AI nằm ở mục 312.5(a)(2): phụ huynh phải được chọn đồng ý cho dịch vụ dùng dữ liệu của con mà không đồng ý chia dữ liệu cho bên thứ ba, trừ khi việc chia là phần không thể thiếu của dịch vụ. Trong phần giải thích, FTC viết rõ việc chia dữ liệu của trẻ cho bên thứ ba để huấn luyện hay phát triển công nghệ AI không phải là phần không thể thiếu, nên cần sự đồng ý riêng. COPPA là quy tắc của Mỹ, không phải luật Việt Nam, nhưng cho thấy cách một nước lớn xử lý dữ liệu của trẻ khi có AI.

Giới hạn tuổi của các trợ lý AI lớn

Bảng dưới chép từ trang của từng hãng ngày 12/11/2026.

Trợ lý Văn bản và ngày hiệu lực Tuổi tối thiểu
ChatGPT OpenAI Terms of Use, 01/01/2026 Từ 13 tuổi hoặc tuổi tối thiểu ở nước bạn; dưới 18 cần cha mẹ hoặc người giám hộ cho phép
Copilot Microsoft Copilot Terms of Use, 18/8/2026 Từ 13 tuổi, có nước cao hơn; dưới 18 một số tính năng có thể bị tắt hoặc giới hạn
Claude Anthropic Consumer Terms, 08/10/2025 Từ 18 tuổi, hoặc cao hơn nếu luật nơi bạn sống đòi
Gemini Trang trợ giúp Gemini và Google Account Tài khoản cá nhân từ 13 tuổi hoặc tuổi áp dụng ở nước bạn; ở Việt Nam phải từ 15 tuổi mới tự quản tài khoản Google; trẻ nhỏ hơn dùng qua tài khoản giám sát khi phụ huynh bật
Các mốc tuổi khi trẻ dùng AI Luật Việt Nam và điều khoản của các hãng, đọc 12/11/2026 7 Trẻ đồng ý khi công bố đời tư 13 ChatGPT, Copilot 15 Tự quản tài khoản Google, Gemini ở VN 16 Hết là trẻ em theo Luật Trẻ em 18 Được dùng Claude; ChatGPT tự dùng
Các mốc tuổi khi trẻ dùng AI Luật Việt Nam và điều khoản các hãng 7 Trẻ đồng ý khi công bố đời tư 13 ChatGPT, Copilot 15 Tự quản tài khoản Google, Gemini ở VN 16 Hết là trẻ em theo Luật Trẻ em 18 Được dùng Claude; ChatGPT tự dùng
Hình 1. Các mốc tuổi trong luật Việt Nam và trong điều khoản của các trợ lý AI, đọc ngày 12/11/2026: 7 tuổi (trẻ phải đồng ý khi công bố đời tư), 13 tuổi (tuổi tối thiểu của ChatGPT, Copilot), 15 tuổi (tự quản tài khoản Google và tự dùng Gemini ở Việt Nam), 16 tuổi (hết là trẻ em theo Luật Trẻ em), 18 tuổi (Claude).

Trang hướng dẫn phụ huynh của Gemini có thêm vài chi tiết đáng biết. Với trẻ dưới 13 tuổi (hoặc tuổi áp dụng ở nước bạn), phụ huynh phải bật Gemini trong ứng dụng Family Link thì trẻ mới dùng được, và có thể tắt bất cứ lúc nào. Tài khoản của trẻ vị thành niên có thêm bộ lọc, ví dụ để Gemini không nhận mình là người hay có cảm xúc. Cài đặt lưu hoạt động không có với người dùng dưới 13 tuổi. Google cũng ghi bộ lọc không hoàn hảo, trẻ vẫn có thể gặp nội dung không phù hợp.

Character.AI, một ứng dụng trò chuyện nhiều học sinh dùng, có quy định riêng cho người dưới 18; xem bài Character.AI là gì.

Việc phụ huynh nên làm

  1. Đối chiếu tuổi của con với bảng trên. Một học sinh lớp 8, khoảng 13 hay 14 tuổi, không được dùng Claude theo điều khoản của Anthropic; dùng ChatGPT thì cần phụ huynh cho phép.
  2. Dùng tài khoản giám sát khi hãng có. Với Gemini, tài khoản của trẻ do Family Link quản lý; phụ huynh nhận email khi con kích hoạt lần đầu.
  3. Dặn con không nhập thông tin định danh. Trang của Gemini khuyên trẻ không chia sẻ địa chỉ, tên trường hay thông tin gia đình trong cuộc trò chuyện.
  4. Nhắc con rằng AI không phải là người. Cũng trang đó khuyên phụ huynh giải thích AI không suy nghĩ hay có cảm xúc, không nên coi là bạn để kể chuyện riêng.
  5. Nghĩ kỹ trước khi đưa ảnh khuôn mặt của con vào ứng dụng AI. Theo Nghị định 356/2025, hình ảnh của cá nhân là dữ liệu cơ bản, còn dữ liệu sinh trắc học là dữ liệu nhạy cảm. Phần ảnh khuôn mặt có trong bài tạo ảnh đại diện bằng AI.
  6. Hỏi ý con trước khi đăng thông tin đời tư của con, nhất là khi con từ đủ 7 tuổi: đó là điều Luật Trẻ em và Luật 91/2025 đòi.
  7. Cùng dùng thử với con. Học cách hỏi, cách kiểm câu trả lời cùng nhau tốt hơn cấm đoán.

Với nhà trường và người làm ứng dụng cho trẻ em

Nếu bạn làm ứng dụng AI cho học sinh dưới 16 tuổi, tức trẻ em theo Luật Trẻ em, các quyền với dữ liệu của các em do người đại diện theo pháp luật thực hiện thay, trừ các trường hợp ở Điều 19 Luật 91/2025, nên luồng xin đồng ý phải hướng tới phụ huynh. Hãy tránh thu dữ liệu sinh trắc học khi không thật cần: đó là dữ liệu nhạy cảm, phải báo rõ khi xin đồng ý (Điều 6 Nghị định 356), và hệ thống giám sát người học bằng sinh trắc học nằm trong danh mục rủi ro cao. Phần việc chung khi làm ứng dụng AI có dữ liệu người dùng nằm trong bài Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 khi dùng AI.

Cẩn thận
  • Lập tài khoản bằng ngày sinh giả cho con để vượt giới hạn tuổi.
  • Đăng ảnh, bảng điểm, câu chuyện riêng của con lên mạng hoặc vào ứng dụng AI mà không hỏi con.
  • Nghĩ rằng bộ lọc nội dung cho trẻ là đủ: chính trang của Google ghi bộ lọc không hoàn hảo.
  • Cho con dùng chung tài khoản của bố mẹ, khiến lịch sử trò chuyện và dữ liệu của hai người trộn vào nhau.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ em bao nhiêu tuổi được dùng ChatGPT?

Theo OpenAI Terms of Use (hiệu lực 01/01/2026), người dùng phải từ 13 tuổi hoặc tuổi tối thiểu ở nước mình; dưới 18 tuổi cần cha mẹ hoặc người giám hộ cho phép.

Xử lý dữ liệu cá nhân của trẻ em cần sự đồng ý của ai?

Theo Điều 24 Luật 91/2025/QH15, người đại diện theo pháp luật thay trẻ thực hiện các quyền. Nếu việc xử lý nhằm công bố, tiết lộ đời tư của trẻ từ đủ 7 tuổi thì cần cả trẻ và người đại diện đồng ý.

Học sinh dưới 18 tuổi có dùng Claude được không?

Theo điều khoản cho người dùng cá nhân của Anthropic, hiệu lực 08/10/2025, người dùng phải từ 18 tuổi.

COPPA là gì?

Là quy tắc của FTC Mỹ bảo vệ dữ liệu của trẻ dưới 13 tuổi trên mạng. Bản sửa năm 2025 đòi phụ huynh đồng ý riêng trước khi dữ liệu của trẻ được chia cho bên thứ ba, kể cả để huấn luyện AI.

Học tiếp

Muốn học bài bản cùng giảng viên?

Khóa AI – Introduction to Machine Learning: nền tảng Máy học từ thuật toán cơ bản đến Neural Networks và LLM, học bằng Python. Học thử buổi 1 miễn phí.

Xem Khóa AI

Nguồn tham khảo

Chia sẻ: Facebook LinkedIn
Nhắn Zalo tư vấnZalo Gọi 0937 401 483