Hướng dẫn dùng AI

Prompt viết báo cáo tiến độ: để code tính số, AI viết lời, không ai tô hồng

Báo cáo tiến độ là việc mà nhóm đồ án, ban điều hành câu lạc bộ hay sinh viên thực tập đều phải làm hằng tuần. Nhờ AI viết thì nhanh và trơn tru, nhưng có một cái bẫy: mô hình rất giỏi viết cho mọi thứ nghe ổn. Nó có thể ghi "đã hoàn thành 40%" khi chỉ đếm số đầu việc, và lướt qua việc đang trễ hạn. Bài này đưa bốn prompt mẫu viết đầy đủ theo cách chia việc rõ ràng: code tính số liệu từ danh sách việc, AI chỉ viết lời từ những con số đó, rồi code soát lại báo cáo trước khi gửi.

Ý chính
  • Báo cáo tiến độ cần minh bạch: Scrum Guide coi minh bạch là một trong ba trụ cột, và mục đích của buổi họp hằng ngày là xem xét tiến độ hướng tới mục tiêu rồi điều chỉnh kế hoạch.
  • Đừng để AI tự tính phần trăm hoàn thành; tính bằng code từ danh sách việc, theo khối lượng chứ không theo số đầu việc.
  • AI chỉ viết lời từ số liệu đã tính, và phải nêu tên mọi việc trễ hạn, việc đang vướng.
  • Báo cáo tốt nói thẳng điều cần người đọc quyết; báo cáo tô hồng làm vấn đề lộ ra khi đã muộn.

Code trong bài là Python, chỉ dùng thư viện chuẩn. Danh sách việc của nhóm đồ án trong ví dụ là giả lập.

Báo cáo tiến độ để làm gì

Scrum Guide, tài liệu định nghĩa phương pháp Scrum mà nhiều nhóm phần mềm dùng, nêu ba trụ cột: minh bạch, kiểm tra và thích ứng. Về minh bạch, tài liệu viết quá trình và công việc phải được nhìn thấy bởi cả người làm lẫn người nhận kết quả. Về buổi họp hằng ngày, tài liệu viết mục đích là xem xét tiến độ hướng tới mục tiêu của chu kỳ và điều chỉnh phần việc sắp tới khi cần.

Báo cáo tiến độ của nhóm sinh viên phục vụ đúng hai việc đó: cho thầy hướng dẫn, cho trưởng nhóm, cho chính các thành viên thấy thật công việc đang ở đâu, và để kịp điều chỉnh khi có việc trễ. Một báo cáo nghe ổn nhưng giấu việc trễ không giúp được việc nào trong hai việc ấy.

Phần trăm hoàn thành: tính bằng code, không để AI ước

Cách tính sai phổ biến nhất là đếm đầu việc: năm việc xong hai, vậy là 40%. Nhưng nếu hai việc xong là hai việc nhỏ nhất, còn việc lớn nhất đang vướng, thì khối lượng thật đã xong ít hơn nhiều. Cách hợp lý hơn là tính theo khối lượng ước, ví dụ số ngày làm: tổng ngày của các việc đã xong chia tổng ngày của mọi việc. Mô hình ngôn ngữ không tự làm phép tính này một cách tin cậy, và khi được hỏi chung chung "nhóm đã xong bao nhiêu phần trăm", nó thường đếm đầu việc hoặc đoán.

Vì vậy quy trình trong bài là: nhóm cập nhật trạng thái thật của từng việc vào một danh sách, code tính các con số, AI viết lời từ đúng các con số đó, rồi code soát lại báo cáo. Danh sách việc lấy luôn từ kế hoạch đã lập theo bài prompt lập kế hoạch dự án nhóm.

Prompt 1: báo cáo tuần cho nhóm

Viết báo cáo tiến độ tuần cho nhóm đồ án, dựa CHỈ trên số liệu dưới đây (do chương trình tính, không tính lại, không làm tròn):
- Phần trăm khối lượng đã xong: [26]%
- Việc đã xong tuần này: [danh sách]
- Việc đang làm: [danh sách, kèm người]
- Việc trễ hạn: [danh sách, kèm hạn]
- Việc đang vướng: [danh sách, kèm lý do vướng do người làm ghi]
Cấu trúc: 1 câu tóm tắt; Đã xong; Đang làm; Trễ và vướng (nêu tên từng việc, lý do, cần ai làm gì); Kế hoạch tuần sau.
Không dùng từ như "đúng tiến độ", "thuận lợi" nếu danh sách trễ hoặc vướng không rỗng. Tối đa 180 chữ.

Dòng cuối chặn đúng thói quen tô hồng: mô hình hay mở đầu bằng "dự án đang diễn ra thuận lợi" bất kể số liệu.

Prompt 2: báo cáo gửi thầy hướng dẫn

Từ báo cáo tuần dưới đây, viết email ngắn gửi thầy hướng dẫn, tối đa 120 chữ:
một câu tình hình chung kèm phần trăm, các rủi ro có thể làm trễ hạn nộp, và điều nhóm cần thầy quyết hoặc góp ý (nếu có).
Giữ nguyên mọi con số và tên việc. Không liệt kê chi tiết từng việc đã xong.

Người đọc bận cần ba thứ: tình hình chung, rủi ro, và điều họ phải làm. Cách viết email cho rõ ràng có trong bài prompt viết email công việc.

Prompt 3: cảnh báo sớm khi có việc trễ

Việc [tên] do [người] phụ trách đã trễ hạn [số] ngày, lý do: [lý do người làm ghi].
Việc này nằm trên đường găng: [có / không].
Viết tin nhắn ngắn gửi cả nhóm, tối đa 60 chữ: nói rõ việc trễ, ảnh hưởng tới hạn chung, và đề xuất một buổi trao đổi ngắn để chia lại việc.
Giọng xây dựng, không trách cá nhân.

Việc trên đường găng trễ một ngày là cả nhóm trễ một ngày; cảnh báo sớm cho nhóm thời gian xoay xở.

Prompt 4: báo cáo thực tập hằng tuần

Mình là sinh viên thực tập. Viết báo cáo tuần gửi người hướng dẫn ở công ty, tối đa 150 chữ, từ ghi chép dưới đây.
Gồm: việc đã làm (kết quả cụ thể), điều đã học, khó khăn đang gặp, câu hỏi cần hướng dẫn, kế hoạch tuần sau.
Chỉ dùng thông tin trong ghi chép. Không ghi tên khách hàng, dữ liệu hay mã nguồn của công ty.

Ghi chép:
"""
(dán ghi chép của bạn trong tuần)
"""

Dòng "không ghi tên khách hàng, dữ liệu hay mã nguồn" quan trọng khi bạn dán ghi chép công việc vào một dịch vụ AI bên ngoài. Kiểm quy định của công ty về việc dùng công cụ AI trước khi làm.

Tính số liệu và soát báo cáo bằng code

Đoạn Python dưới đây đọc danh sách việc dạng JSON, tính số việc theo trạng thái, phần trăm khối lượng đã xong làm tròn xuống, danh sách việc trễ hạn chưa xong và việc đang vướng. Sau đó nó soát báo cáo do AI viết: mọi phần trăm trong báo cáo phải bằng phần trăm đã tính, và mọi việc trễ, việc vướng phải được nhắc tên.

"""Tính số liệu tiến độ từ danh sách việc, rồi soát báo cáo AI viết có dùng đúng các con số đó không.

Danh sách việc dạng JSON: [{"viec": "...", "nguoi": "...", "ngay": số ngày ước, "trang_thai": "xong"|"dang_lam"|"chua"|"vuong",
                           "han": "YYYY-MM-DD"}]
Số liệu: số việc theo trạng thái; phần trăm khối lượng đã xong = tổng ngày của việc xong / tổng ngày của mọi việc
(làm tròn xuống tới số nguyên, để không báo cáo lạc quan hơn thực tế); danh sách việc trễ hạn chưa xong; việc đang vướng.
Soát báo cáo: mọi phần trăm trong báo cáo phải bằng phần trăm tính được; mọi việc trễ và vướng phải được nhắc tên.
Chỉ dùng thư viện chuẩn. Dữ liệu mẫu là giả lập.
"""
import json
import re
from collections import Counter
from datetime import date


def so_lieu(van_ban_json, hom_nay):
    viec = json.loads(van_ban_json)
    tong = sum(v["ngay"] for v in viec)
    xong = sum(v["ngay"] for v in viec if v["trang_thai"] == "xong")
    return {
        "dem": dict(Counter(v["trang_thai"] for v in viec)),
        "phan_tram": xong * 100 // tong if tong else 0,
        "tre": [v["viec"] for v in viec if v["trang_thai"] != "xong" and date.fromisoformat(v["han"]) < hom_nay],
        "vuong": [v["viec"] for v in viec if v["trang_thai"] == "vuong"],
    }


def soat_bao_cao(bao_cao, sl):
    bao = [f"báo cáo ghi {p}%, số liệu là {sl['phan_tram']}%"
           for p in dict.fromkeys(re.findall(r"(\d+)\s*%", bao_cao)) if int(p) != sl["phan_tram"]]
    bao += [f"chưa nhắc việc trễ hạn: {t}" for t in sl["tre"] if t.lower() not in bao_cao.lower()]
    bao += [f"chưa nhắc việc đang vướng: {t}" for t in sl["vuong"] if t.lower() not in bao_cao.lower()]
    return bao


VIEC_MAU = json.dumps([
    {"viec": "Chốt đặc tả", "nguoi": "An", "ngay": 3, "trang_thai": "xong", "han": "2026-11-03"},
    {"viec": "Thiết kế cơ sở dữ liệu", "nguoi": "Bình", "ngay": 4, "trang_thai": "xong", "han": "2026-11-07"},
    {"viec": "Làm giao diện", "nguoi": "Chi", "ngay": 6, "trang_thai": "dang_lam", "han": "2026-11-14"},
    {"viec": "Làm API", "nguoi": "Bình", "ngay": 8, "trang_thai": "vuong", "han": "2026-11-11"},
    {"viec": "Ghép và kiểm thử", "nguoi": "Dũng", "ngay": 5, "trang_thai": "chua", "han": "2026-11-20"},
], ensure_ascii=False)
BAO_CAO_AI = ("Tuần này nhóm đã hoàn thành khoảng 40% khối lượng: chốt đặc tả và thiết kế cơ sở dữ liệu đã xong, "
              "giao diện đang làm đúng tiến độ. Tuần sau nhóm bắt đầu ghép và kiểm thử.")

if __name__ == "__main__":
    sl = so_lieu(VIEC_MAU, date(2026, 11, 12))
    print(sl)
    for d in soat_bao_cao(BAO_CAO_AI, sl):
        print(d)

Với danh sách mẫu ngày 12/11/2026, khối lượng đã xong là 7 trên 26 ngày, tức 26% khi làm tròn xuống. Báo cáo AI viết ghi "khoảng 40%", đúng bằng hai trên năm đầu việc, và không nhắc việc làm API đang vướng, đã trễ hạn từ 11/11. Chương trình báo cả ba điều. Phần kiểm đi kèm tính lại phần trăm bằng phân số chính xác trên mẫu và 100 danh sách sinh ngẫu nhiên, kiểm việc trễ hạn theo ngày làm tay, và kiểm bản báo cáo đã sửa không còn bị báo gì.

Báo cáo tiến độ với AI Minh bạch tiến độ theo tinh thần Scrum Guide 1. Cập nhậtTrạng tháithật của việc 2. Code tính% khối lượng,việc trễ 3. AI viếtTừ đúngcác con số 4. SoátCon số,việc vướng Code tính số, AI viết lời, người chịu trách nhiệm
Báo cáo tiến độ với AI 1. Cập nhậtTrạng tháithật của việc 2. Code tính% khối lượng,việc trễ 3. AI viếtTừ đúngcác con số 4. SoátCon số,việc vướng Code tính số, AI viết lời, người chịu trách nhiệm
Hình 1. Bốn bước viết báo cáo tiến độ với AI: cập nhật trạng thái thật của việc; code tính phần trăm khối lượng và việc trễ; AI viết lời từ đúng các con số; soát lại con số và việc vướng. Code tính số, AI viết lời, người chịu trách nhiệm.

Khi kết quả chưa đúng thì sửa prompt thế nào

  • AI tự tính lại hoặc làm tròn phần trăm. Ghi rõ "không tính lại, không làm tròn" và dán số đã tính sẵn; chạy đoạn code soát để bắt con số lệch.
  • Báo cáo tô hồng. Cấm các cụm từ lạc quan khi có việc trễ, và yêu cầu mục "Trễ và vướng" đứng trước mục "Kế hoạch".
  • Bỏ sót việc vướng. Đưa danh sách việc vướng thành một trường riêng trong prompt, yêu cầu nêu tên từng việc.
  • Lý do vướng bị viết lại thành chung chung. Yêu cầu giữ nguyên lý do người làm ghi, chỉ sửa chính tả.
  • Báo cáo dài, người đọc bỏ qua. Giới hạn số chữ và yêu cầu câu đầu tiên chứa phần trăm và việc quan trọng nhất cần quyết.
  • Đổ lỗi cho cá nhân trong báo cáo chung. Yêu cầu nói về việc và ảnh hưởng, không về người; chuyện cá nhân trao đổi riêng.

Giữ báo cáo có ích qua nhiều tuần

Lưu số liệu mỗi tuần, gồm phần trăm khối lượng và số việc trễ, vào một bảng theo ngày. Sau vài tuần, nhìn bảng là thấy nhóm đang nhanh lên hay chậm lại, điều mà một báo cáo đơn lẻ không cho thấy. Nếu phần trăm tăng chậm hơn thời gian trôi qua, đó là lúc xem lại kế hoạch chứ không phải đợi tuần cuối. Một cách so nhanh: lấy số ngày đã qua chia tổng số ngày của dự án để được phần trăm thời gian đã dùng, đặt cạnh phần trăm khối lượng đã xong. Nếu thời gian đã dùng 50% mà khối lượng mới xong 26%, nhóm cần biết điều đó ngay trong tuần này, và báo cáo nên nói thẳng như vậy. Báo cáo tuần cũng là đầu vào tốt cho buổi họp nhóm; biên bản buổi họp ghi các quyết định điều chỉnh, như bài prompt viết biên bản họp hướng dẫn.

Ví dụ: tuần thứ hai của đồ án

Nhóm bốn người ở tuần thứ hai của đồ án. Trưởng nhóm nhờ AI "viết báo cáo tiến độ tuần này" và dán danh sách việc. Bản AI viết mở đầu "nhóm đã hoàn thành khoảng 40% khối lượng, giao diện đang làm đúng tiến độ" và không nhắc việc làm API. Trưởng nhóm chạy đoạn code: khối lượng đã xong chỉ 26%, việc làm API đang vướng vì chưa thống nhất định dạng dữ liệu và đã trễ hạn một ngày. Báo cáo được viết lại theo prompt 1 với số liệu đã tính; prompt 3 tạo tin nhắn cảnh báo, và nhóm chốt định dạng dữ liệu ngay trong buổi họp thứ sáu. Email gửi thầy từ prompt 2 nêu rõ rủi ro và việc nhóm đã làm để xử lý.

Cẩn thận
  • Để AI tự ước phần trăm hoàn thành.
  • Tính tiến độ theo số đầu việc thay vì khối lượng.
  • Viết "đúng tiến độ" khi có việc trễ hạn.
  • Bỏ qua việc đang vướng trong báo cáo.
  • Dán dữ liệu, tên khách hàng hay mã nguồn của nơi thực tập vào khung chat.
  • Gửi báo cáo mà không đối chiếu con số với danh sách việc.

Câu hỏi thường gặp

Báo cáo tiến độ cần có những phần nào?

Tóm tắt kèm phần trăm, việc đã xong, đang làm, việc trễ và vướng, kế hoạch tuần sau.

Nên tính phần trăm hoàn thành thế nào?

Theo khối lượng, như tổng ngày của việc đã xong chia tổng ngày mọi việc, không theo số đầu việc.

Có nên để AI viết cả báo cáo tiến độ?

Để code tính số liệu, AI viết lời từ số liệu đó, rồi bạn soát lại trước khi gửi.

Làm sao báo cáo việc trễ mà không đổ lỗi?

Nói về việc, ảnh hưởng và đề xuất xử lý; chuyện cá nhân trao đổi riêng.

Học tiếp

Nếu bạn muốn học Python và AI bài bản cùng giảng viên, tham khảo khóa học AI của Big-O Coding.

Muốn học bài bản cùng giảng viên?

Khóa AI – Introduction to Machine Learning: nền tảng Máy học từ thuật toán cơ bản đến Neural Networks và LLM, học bằng Python. Học thử buổi 1 miễn phí.

Xem Khóa AI

Nguồn tham khảo

Chia sẻ: Facebook LinkedIn
Nhắn Zalo tư vấnZalo Gọi 0937 401 483